Nước tiểu thay đổi thế nào khi thận suy?
Thận khỏe tạo nước tiểu vàng nhạt đến hổ phách, trong khi nước tiểu sẫm, bọt, đỏ hoặc đục có thể cảnh báo vấn đề như bệnh thận mãn tính hoặc tổn thương thận cấp.
Nước tiểu không đơn thuần là chất thải; nó là một chỉ dấu quan trọng cho thấy thận và toàn bộ cơ thể đang vận hành ra sao. Khi màu sắc này thay đổi bất thường và kéo dài, đó có thể là tiếng chuông cảnh báo thận đang bị tổn thương hoặc quá tải.
Thận khỏe mạnh đảm nhận vai trò lọc máu và đào thải chất thải, tạo ra nước tiểu thường có màu từ vàng nhạt đến màu hổ phách nhờ sắc tố urochrome. Dù chế độ ăn và mức độ uống nước có thể làm thay đổi màu sắc này hàng ngày, nhưng một số thay đổi đặc biệt dưới đây là tín hiệu bạn tuyệt đối không được ngó lơ.
Nước tiểu màu nâu đậm hoặc màu nước trà
Nếu nước tiểu trông giống như màu trà đặc, màu cola hoặc nâu đậm, điều đó có nghĩa là các chất cặn bã hoặc máu đang tồn tại trong hệ bài tiết. Khi thận bị suy yếu nghiêm trọng, các chất thải không được lọc đúng cách sẽ làm nước tiểu sậm màu rõ rệt.
Các nghiên cứu y khoa đều xếp nước tiểu màu trà vào nhóm thay đổi đáng lo ngại nhất liên quan đến tổn thương hoặc suy thận.
Dấu hiệu cần cảnh giác: màu nâu đậm kéo dài dù đã uống thêm nước; nước tiểu tối màu không rõ nguyên nhân; đi kèm cảm giác mệt mỏi hoặc sưng phù cơ thể.
Cần sớm gặp bác sĩ để thực hiện xét nghiệm máu và nước tiểu nhằm kiểm tra chức năng thận.
Nước tiểu màu đỏ hoặc hồng
Sắc đỏ hoặc hồng thường là biểu hiện của tình trạng tiểu máu (hematuria). Mặc dù một số thực phẩm như củ dền có thể gây ra hiện tượng này tạm thời, nhưng nếu màu đỏ không biến mất, đó có thể là dấu hiệu từ các đơn vị lọc của thận, sỏi thận hoặc tình trạng viêm nhiễm.
Cần cảnh giác nếu màu đỏ kéo dài quá 24-48 giờ; đau vùng lưng hoặc mạn sườn; sốt hoặc đi tiểu liên tục.
Nên thực hiện xét nghiệm nước tiểu chuyên sâu để kiểm tra nhiễm trùng, sỏi hoặc bệnh lý thận tiềm ẩn.
Nước tiểu có bọt hoặc đục
Nước tiểu quá nhiều bọt hoặc đục có thể là dấu hiệu của tình trạng tiểu đạm (proteinuria) - tức là protein bị rò rỉ vào nước tiểu. Đây là dấu hiệu sớm của bệnh thận mạn tính khi các bộ lọc bắt đầu suy yếu.
Bạn nên cảnh giác việc protein rò rỉ do màng lọc của thận bị hỏng. Tình trạng thận có thể bị căng thẳng ngay cả khi chưa có các triệu chứng lớn khác.
Hãy sử dụng que thử nước tiểu (dipstick) để phát hiện protein và theo dõi bằng các xét nghiệm chức năng thận.
Màu vàng đậm kéo dài
Nước tiểu màu vàng đậm thường là biểu hiện của sự mất nước. Tuy nhiên, nếu bạn đã uống đủ nước mà màu sắc vẫn không nhạt đi, điều đó phản ánh thận đang phải nỗ lực vất vả để duy trì sự cân bằng dịch.
Tình trạng mất nước mãn tính cũng làm tăng nguy cơ sỏi thận và gây áp lực lâu dài lên các bộ lọc.
Bạn cần được đánh giá y tế khẩn cấp nếu các thay đổi màu sắc đi kèm với những triệu chứng sau:
Tiểu ra máu kèm theo sốt hoặc đau đớn.
Nước tiểu màu trà đậm không liên quan đến chế độ ăn uống.
Nước tiểu có bọt không tan.
Lượng nước tiểu giảm đột ngột hoặc cơ thể bị sưng phù (phù nề).
Bệnh thận thường diễn tiến âm thầm và không gây đau đớn cho đến giai đoạn muộn. Việc quan sát những thay đổi nhỏ nhất trong nước tiểu chính là cách "tầm soát" sớm nhất để bảo vệ bộ lọc quý giá của cơ thể.
Mỹ Ý (Theo Times of India)
