Người phụ nữ tổn thương hai vòi trứng có con nhờ thụ tinh ống nghiệm
Hà NộiChị Nhung, 33 tuổi, vô sinh do tổn thương hai vòi trứng, được bác sĩ thụ tinh ống nghiệm và can thiệp giữ thai, có con từ phôi cuối cùng.
Con đầu lòng đã 9 tuổi, song nhiều năm qua chị Nhung không đậu thai lại. Tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (IVF Tâm Anh), kết quả chụp X-quang phát hiện vòi trứng trái của chị Nhung thông hạn chế, vòi trứng phải giãn tắc đoạn loa vòi.
ThS.BS Lê Quang Đô giải thích vòi trứng là nơi tinh trùng gặp trứng để thụ tinh và đưa phôi về buồng tử cung làm tổ. Cơ quan này dễ bị tổn thương do viêm nhiễm, sẹo xơ, ứ dịch do hậu quả của viêm vùng chậu, lạc nội mạc tử cung, bệnh lây truyền qua đường tình dục, di chứng sau phẫu thuật ổ bụng. Lúc này vòi trứng có thể bị tắc hoặc giảm chức năng. Trường hợp chị Nhung, một vòi trứng tắc hoàn toàn và bên còn lại thông kém nên khả năng thụ thai tự nhiên giảm, tăng nguy cơ thai ngoài tử cung.
Bác sĩ chỉ định nội soi buồng tử cung và ổ bụng nhằm mở thông hai vòi trứng, đồng thời tái tạo tua vòi để tăng cơ hội mang thai tự nhiên. Trường hợp tổn thương nhẹ, tỷ lệ có thai tự nhiên trong vòng hai năm sau phẫu thuật khoảng 50%; mức độ trung bình khoảng 17,4% và nặng là 15,6% song nguy cơ tái tắc cao. Khi vòi trứng tổn thương nặng, ứ dịch nhiều hoặc không thể phục hồi, người bệnh thường được chỉ định cắt vòi trứng kết hợp thụ tinh ống nghiệm (IVF), tỷ lệ thành công khoảng 61%.
Sau phẫu thuật, vợ chồng chị Nhung suốt 4 tháng mong mang thai tự nhiên nhưng không thành công, quyết định IVF. Bác sĩ kích thích buồng trứng, chọc hút được 14 noãn, song tỷ lệ thụ tinh thấp, quá trình nuôi cấy nhiều phôi phân chia bất thường và ngừng phát triển sớm. Vợ chồng chỉ thu được một phôi ngày 3, hai phôi ngày 5 và một phôi ngày 6.
Hành trình điều trị gặp nhiều thử thách khi ba lần chuyển phôi thất bại do thai sinh hóa và lưu thai ở tuần thứ 7. Vợ chồng chị chỉ còn phôi ngày 6 duy nhất. Các bác sĩ tính toán kỹ phác đồ chuẩn bị niêm mạc tử cung, đồng thời giúp chị Nhung giải tỏa áp lực trước lần chuyển phôi thứ 4. May mắn, lần chuyển cuối cùng chị Nhung đậu thai.
Thai kỳ ổn định cho đến tuần 25 xuất hiện nguy cơ sinh non, bác sĩ khâu vòng cổ tử cung cấp cứu kịp thời giữ thai. Sau thủ thuật, chị được dùng thuốc giảm co và kháng sinh dự phòng nhiễm khuẩn, theo dõi sát các chỉ số thai kỳ. Bác sĩ còn phối hợp hỗ trợ tâm lý giúp bệnh nhân giảm căng thẳng, tránh kích thích cơn gò tử cung, làm lỏng chỉ khâu hoặc khiến cổ tử cung tiếp tục mở khiến điều trị thất bại.
Chị Nhung sinh mổ ở tuần 38, con gái nặng 3,7 kg chào đời khỏe mạnh.
Việt Nam trong nhóm quốc gia có tỷ lệ vô sinh hiếm muộn cao, trong đó vô sinh thứ phát chiếm khoảng 50% và có xu hướng gia tăng. Vô sinh thứ phát là tình trạng các cặp vợ chồng từng có con nhưng sau đó không thể thụ thai tự nhiên trở lại.
Theo bác sĩ Đô, nguyên nhân vô sinh thứ phát đa dạng. Ở nữ giới, tuổi tác khiến số lượng và chất lượng trứng suy giảm là yếu tố quan trọng. Ngoài ra, còn có các bệnh lý như lạc nội mạc tử cung, tắc vòi trứng, viêm nhiễm tử cung, bất thường buồng tử cung, tụ dịch vết mổ lấy thai hay bệnh lý tuyến giáp.
Tại IVF Tâm Anh, nhiều kỹ thuật hỗ trợ sinh sản hiện đại được áp dụng như tiêm tinh trùng vào bào tương noãn, xét nghiệm di truyền tiền làm tổ, bơm huyết tương giàu tiểu cầu tự thân, trữ đông noãn và tinh trùng... Tỷ lệ thành công trung bình đạt 82,8% trên nhiều trường hợp bệnh nhân lớn tuổi, vô sinh lâu năm, có bệnh nền phức tạp, chuyển phôi thất bại nhiều lần, dự trữ buồng trứng cạn kiệt, không có tinh trùng.
Trịnh Mai
