Chấm dứt 'đứng tên hộ' để siết trách nhiệm an toàn thực phẩm
Chính phủ yêu cầu cơ sở sản xuất trực tiếp đứng tên công bố sản phẩm thay vì doanh nghiệp thương mại để gắn chặt trách nhiệm pháp lý, chặn tình trạng hàng kém chất lượng tung hoành rồi "biến mất".
Thông tin này được ông Chu Quốc Thịnh, quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), nhấn mạnh tại hội nghị phổ biến Nghị định 46 quy định chi tiết thi hành Luật An toàn thực phẩm, diễn ra ngày 2/2 tại Hà Nội.
Theo quy định mới, cơ sở sản xuất phải là đơn vị đứng tên công bố sản phẩm, công bố tiêu chuẩn chất lượng áp dụng và hợp quy. Đơn vị này chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính hợp lệ của hồ sơ, chất lượng và độ an toàn của hàng hóa khi lưu thông.
Ông Thịnh cho biết quy định này nhằm chấm dứt tình trạng "mượn danh" phổ biến thời gian qua. Trước đây, nhiều doanh nghiệp thương mại không trực tiếp sản xuất nhưng vẫn đứng tên đăng ký. Họ thường thuê gia công một lô hàng, quảng cáo rầm rộ, thậm chí thổi phồng công dụng. Khi bị phát hiện sai phạm hoặc bán hết hàng, các đơn vị này dễ dàng ngừng hoạt động hoặc thay đổi pháp nhân, để lại rủi ro cho người tiêu dùng và gây khó khăn cho cơ quan quản lý.
Việc buộc nhà sản xuất - chủ thể nắm rõ quy trình, nguyên liệu và kiểm soát chất lượng - phải đứng tên sẽ tạo ra sự ràng buộc pháp lý chặt chẽ, hạn chế tối đa việc "đứt gãy trách nhiệm" khi xảy ra sự cố, ông Thịnh nhấn mạnh.
Bên cạnh việc xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm, quy định mới cũng chuyển đổi mạnh mẽ từ cơ chế "tự công bố" sang kiểm soát chặt chẽ tiêu chuẩn áp dụng ngay từ khâu đầu vào. Phiếu kiểm nghiệm hiện nay bắt buộc phải thể hiện cả chỉ tiêu an toàn và chỉ tiêu chất lượng, thay vì chỉ tập trung vào độ an toàn như trước.
Đối với các nhóm hàng nhạy cảm như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dinh dưỡng y học, thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt hay sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm được mở rộng phạm vi kiểm soát. Cơ quan chức năng sẽ thẩm định kỹ lưỡng từ thành phần, quy trình sản xuất, vật liệu bao bì đến công dụng sản phẩm. Trong thời hạn 90 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ, cơ quan quản lý sẽ cấp phép hoặc từ chối bằng văn bản kèm yêu cầu sửa đổi cụ thể.
Cũng tại hội nghị, Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên thừa nhận thực tế lúng túng trong giai đoạn đầu triển khai các quy định mới. Bộ Y tế đã ghi nhận nhiều vướng mắc từ doanh nghiệp và địa phương, chủ yếu liên quan khâu kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu như nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống và một số mặt hàng bánh kẹo.
Tương tự, ông Thịnh xác nhận tình trạng ách tắc cục bộ đã xảy ra tại một số cửa khẩu đối với hàng nông sản nhập khẩu trong những ngày đầu Nghị định 46 có hiệu lực do các bên chưa kịp thích nghi. Để tháo gỡ, cơ quan chức năng đã hướng dẫn chuyển đổi linh hoạt phương thức từ kiểm tra thông thường sang kiểm tra giảm cho các lô hàng đủ điều kiện, đồng thời tăng cường phối hợp giữa hải quan và các đơn vị kiểm tra chuyên ngành.
