Cảnh báo thuốc tiêm HIV giả mạo chưa được cấp phép tại Việt Nam
Bộ Y tế cảnh báo về sản phẩm thuốc tiêm YEZTUGO (lenacapavir) nghi giả mạo nhãn hiệu của Công ty Gilead Sciences Inc., chưa được cấp phép lưu hành tại Việt Nam.
Hôm 25/3, đại diện Cục Quản lý Dược khẳng định cơ quan này chưa cấp giấy đăng ký lưu hành cho bất kỳ sản phẩm nào mang tên YEZTUGO (lenacapavir) dung tích 1,5 ml. Lãnh đạo Cục đưa ra thông báo này sau khi cơ quan chức năng phát giác một người bán thuốc dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) giả mạo nhãn hiệu của tập đoàn Gilead Sciences Inc. (Mỹ).
Báo cáo từ đơn vị đại diện sở hữu trí tuệ của Gilead tại Việt Nam cho thấy người bán "tự xưng y tá Bệnh viện Nhi đồng 1 để tạo lòng tin". Người này lập nhiều tài khoản TikTok, Instagram, Facebook và Zalo nhằm công khai quảng cáo sản phẩm với giá bán 2,5 triệu đồng một mũi, cứ 6 tháng tiêm một lần. Vỏ hộp thuốc giả mạo ghi dòng chữ "Sản phẩm chưa đăng ký lưu hành, chỉ lưu hành nội bộ" và do Công ty TNHH TH Healthcare chịu trách nhiệm.
Cục Quản lý Dược yêu cầu các Sở Y tế thông báo tới cơ sở kinh doanh, sử dụng thuốc và người dân không mua bán, sử dụng sản phẩm nêu trên; đồng thời báo cáo ngay các dấu hiệu nghi ngờ thuốc giả, không rõ nguồn gốc.
Các địa phương cần tăng cường kiểm tra, giám sát, phối hợp với cơ quan chức năng xác minh nguồn gốc thuốc lưu hành trên thị trường, xử lý nghiêm các vi phạm. Sở Y tế TP HCM được giao tiếp tục xác minh, xử lý thông tin liên quan đến sản phẩm có dấu hiệu giả mạo này.
Bộ Y tế cũng yêu cầu các địa phương đẩy mạnh kiểm soát, ngăn chặn tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và thuốc giả trong lĩnh vực y tế.
Lenacapavir chính hãng do Gilead Sciences phát triển là vũ khí thay đổi cuộc chơi phòng chống HIV. Thử nghiệm lâm sàng chứng minh thuốc đạt hiệu quả bảo vệ 100% chỉ với hai mũi tiêm mỗi năm, giải quyết triệt để rủi ro quên uống thuốc hàng ngày của phác đồ truyền thống. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cùng Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu (EMA) đã phê duyệt sản phẩm vào cuối năm ngoái. Tuy nhiên, thuốc hiện có giá hơn 40.000 USD một năm và rất khan hiếm, vô tình tạo kẽ hở cho tội phạm y tế xuyên quốc gia làm giả nhằm kiếm lời bất chính.
Chính phủ Mỹ và Quỹ Toàn cầu phòng chống HIV, Lao và Sốt rét đã cam kết mua 2 triệu liều để tài trợ cho các quốc gia có thu nhập thấp. Gilead cũng cam kết cung cấp thuốc miễn phí cho khoảng 2 triệu người "cho đến khi các nhà sản xuất thuốc generic có thể đáp ứng nhu cầu". Thuốc dự kiến được bán tại 120 quốc gia có thu nhập thấp và trung bình vào năm 2027, với hy vọng giảm đáng kể 1,3 triệu ca nhiễm HIV mới hàng năm. Hiện chưa rõ Việt Nam có nằm trong danh sách này không.
