Bí quyết ăn uống giúp giữ sức khỏe trong kỳ nghỉ Tết
Để giữ sức khỏe dịp Tết, bác sĩ khuyến cáo ăn đủ chất, bổ sung nước, giữ an toàn thực phẩm và duy trì vận động hợp lý.
Dịp Tết với những bữa tiệc liên miên thường khiến chế độ sinh hoạt, vận động và dinh dưỡng bị đảo lộn. Nếu không kiểm soát tốt loại và lượng thực phẩm tiêu thụ, cơ thể rất dễ đối mặt với các rối loạn sức khỏe nghiêm trọng.
Theo BS.CK2 Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, nguyên tắc cốt lõi của dinh dưỡng hợp lý là ăn đủ 4 nhóm chất (bột đường, chất béo, chất đạm, vitamin và khoáng chất) theo nhu cầu cơ thể và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Nhóm đường bột
Các loại bánh mứt, nước ngọt thường chứa hàm lượng đường đơn cao, chỉ số đường huyết lớn và rất ít chất xơ.
Với người bệnh tiểu đường, đây là nhóm thực phẩm không thích hợp vì dễ gây tăng đường huyết đột ngột. Cần tăng cường chất xơ từ rau củ để điều hòa vi khuẩn đường ruột, giảm cholesterol và chống táo bón.
Với trẻ em, đồ ngọt tạo cảm giác "no giả", khiến trẻ biếng ăn các món chính, dẫn đến nguy cơ suy dinh dưỡng hoặc béo phì.
Đồ muối chua dù cung cấp vitamin và chất xơ nhưng người tăng huyết áp cần thận trọng vì lượng muối cao; người đau dạ dày và tiểu đường cũng không nên ăn nhiều do có chứa đường và acid.
Nhóm chất đạm và chất béo
Mâm cỗ Tết thường dư thừa thịt nguội, giò chả, thịt kho tàu, heo quay... Đây là nguồn đạm và béo chứa nhiều acid béo no bão hòa không tốt cho tim mạch.
Nên ưu tiên các món hấp, luộc thay vì chiên xào. Tăng cường nguồn đạm từ cá và hạn chế nội tạng động vật.
Người bệnh tiểu đường, tăng huyết áp chỉ nên ăn dưới 100 g thực phẩm nhóm này mỗi ngày, bỏ phần da và mỡ. Người bệnh gout cần tránh thực phẩm giàu đạm, hải sản. Người cao tuổi nên hạn chế giò, chân giò để tránh đầy bụng, rối loạn tiêu hóa.
Nhóm vitamin và khoáng chất
Trong những ngày Tết, tỉ trọng sử dụng đường, đạm và béo thường quá cao dẫn đến thiếu hụt vitamin.
Mỗi người trưởng thành cần tối thiểu 400 g rau củ quả mỗi ngày. Điều này giúp bổ sung dưỡng chất thực vật, tạo nền tảng sức khỏe tối ưu.
Lưu ý, người bệnh tiểu đường cần tránh các loại trái cây quá ngọt.
Bổ sung nước đúng cách
Nước thiết yếu cho việc tạo tế bào và đào thải chất thải qua nước tiểu. Tuy nhiên, việc lựa chọn loại nước uống ngày Tết cần lưu ý:
Nước lọc là ưu tiên số 1: Nước ngọt hay cà phê chỉ giúp giải khát nhất thời, không bổ sung nước tốt bằng nước lọc.
Trẻ em: Hạn chế nước ngọt có ga vì làm tăng đào thải canxi, ảnh hưởng chiều cao.
Đồ uống có cồn: Chỉ nên uống rượu bia chừng mực để kích thích tiêu hóa và tạo không khí vui vẻ.
Trà: Không nên uống vào chiều tối nếu gây mất ngủ, nên dùng vào buổi sáng.
An toàn thực phẩm và thói quen sinh hoạt
Bác sĩ Vũ nhấn mạnh việc bảo vệ sức khỏe không chỉ nằm ở thành phần ăn uống mà còn ở cách quản lý sinh hoạt:
Vệ sinh thực phẩm: Chỉ nên tích trữ thức ăn vừa đủ từ 1-2 ngày để đảm bảo độ tươi ngon. Bảo quản riêng biệt thực phẩm sống và chín để tránh nhiễm chéo.
Ăn đúng bữa: Cố gắng duy trì 3 bữa/ngày, đúng giờ, không bỏ bữa và không ăn quá nhiều trong một bữa, đặc biệt là với trẻ em và người già.
Duy trì vận động: Dù bận rộn chúc Tết hay dọn dẹp, hãy dành 15-30 phút mỗi ngày để đi bộ hoặc chạy bộ. Vận động giúp tiêu hao calo thừa và giúp tinh thần sảng khoái.
Những người mắc bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch, gout... cần tuyệt đối tuân thủ chế độ dinh dưỡng và sử dụng thuốc đều đặn theo chỉ định của bác sĩ điều trị trong suốt những ngày Tết.
Mỹ Ý
